پيغمبر را به تكبير از توصيف و معرفت و گفت : وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً ، يعنى وى را بزرگتر بدان از هر چيزى كه موهِم نقص او و يا توصيف او بوده باشد ! و بدين جهت است كه در پاسخ آن كس كه اين تكبير را به اللهُ أكبرُ مِن كُلِّ شَىْء تفسير كرده بود ، از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام روايت آمده است : وَ كَانَ ثَمَّةَ شَىْءٌ فَيَكُونَ أَكْبَرَ مِنْهُ ؟ ! فَقِيلَ : وَ مَا هُوَ ؟ ! قَالَ : أَكْبَرُ مِنْ أَنْ يُوصَفَ . « آيا در آن هنگام چيز ديگرى بوده است تا حقّ تعالى از آن بزرگتر باشد ؟ ! گفته شد : بنابراين ، معنى و تفسير آن چيست ؟ ! حضرت فرمود : خداوند بزرگتر است از آنكه به وصف درآيد ! » « 1 » و براى مزيد توضيح و تبيين اين آيه مباركه بطور اجمال و سربسته عرض مىشود : هر گونه حمدى از هر حامدى به هر محمودى ، حمد خداوند است معنى الْحَمْدُ لِلَّهِ با بليغ‌ترين وجهى دلالت بر وحدت وجود دارد ألف و لام در الْحَمْدُ لِلَّهِ براى افادهء تعريف جنس است كه در ذهن بيايد . يعنى جنس حمدى را كه تصوّر مىكنى و بدان معرفت دارى بطور اطلاق كه لازمه‌اش تعميم است نسبت به هر گونه ستايش و حمد از هر گونه حامدى نسبت به هر گونه محمودى ، اختصاص به خداوند دارد و مِلك طِلق و حقِّ سربسته و دربستهء از آن اوست . لام بر سر « الله » كه مىگوئيم « لِلَّه » لام اختصاص مىباشد . هر نوع حمد از اختصاصات خداست . هر حامدى از اختصاصات اوست . هر محمودى نيز از مختصّات اوست . اگر گلى را ستايش و تمجيد و تحسين نموديد كه به به ، عجب گلى است ! عجيب بوى عطر دل‌انگيزى دارد ! عجيب مشام جان را معطّر مىسازد ! عجيب ورقها و برگهاى خود گل بر روى هم انباشته شده است ! شگفت از آن رنگهاى

--> ( 1 ) تفسير « بيان السّعادة » ص 433